Wirusowe zapalenie wątroby typu A – dlaczego warto się zaszczepić?
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A), nazywane również „żółtaczką pokarmową”, jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusa HAV. Do zakażenia dochodzi przede wszystkim drogą pokarmową poprzez spożycie skażonej żywności lub wody, ale również przez kontakt z zakażoną osobą.
W przeciwieństwie do WZW B czy WZW C choroba nie przechodzi w stan przewlekły, jednak może powodować ciężkie objawy i długotrwałe osłabienie organizmu. U części pacjentów konieczna jest hospitalizacja, a rekonwalescencja może trwać nawet kilka miesięcy.
Szczepienie przeciw WZW A jest szczególnie zalecane osobom podróżującym do krajów o niższym standardzie sanitarnym, pracownikom ochrony zdrowia, osobom pracującym przy żywności oraz wszystkim, którzy chcą uzyskać długotrwałą ochronę przed zakażeniem.
W Polsce dostępnych jest kilka szczepionek przeciw WZW A. Najczęściej stosowane preparaty dla dorosłych to Avaxim 160U oraz Havrix Adult.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o szczepionki Avaxim 160U i Havrix Adult
Czy Avaxim 160U i Havrix Adult chronią przed tym samym?
Tak. Obie szczepionki chronią przed wirusowym zapaleniem wątroby typu A (WZW A), czyli zakażeniem wywołanym przez wirusa HAV. Skuteczność obu preparatów jest bardzo wysoka i porównywalna.
Która szczepionka jest lepsza – Avaxim 160U czy Havrix Adult?
Nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Zarówno Avaxim 160U, jak i Havrix Adult są skutecznymi i bezpiecznymi szczepionkami przeciw WZW A. W praktyce wybór najczęściej zależy od dostępności preparatu, terminu wyjazdu oraz zaleceń lekarza.
Ile dawek szczepionki przeciw WZW A trzeba przyjąć?
Pełny schemat szczepienia obejmuje dwie dawki. Pierwsza dawka zapewnia ochronę u większości osób, natomiast druga dawka przypominająca pozwala uzyskać wieloletnią odporność.
Jak długo działa szczepionka przeciw WZW A?
Po wykonaniu pełnego schematu szczepienia ochrona utrzymuje się przez wiele lat. Badania wskazują, że odporność może trwać ponad 20 lat, a prawdopodobnie nawet dłużej.
Kiedy najlepiej zaszczepić się przed podróżą?
Najlepiej wykonać szczepienie co najmniej 2–4 tygodnie przed planowanym wyjazdem. Nawet jedna dawka podana przed podróżą może zapewnić ochronę przed zachorowaniem.
Czy jedna dawka szczepionki wystarczy?
Pierwsza dawka zapewnia ochronę u większości zaszczepionych osób, jednak dla uzyskania długotrwałej odporności konieczne jest przyjęcie dawki przypominającej zgodnie z zalecanym schematem.
Czy można zachorować na WZW A mimo szczepienia?
Żadna szczepionka nie daje 100% gwarancji ochrony, jednak skuteczność szczepień przeciw WZW A jest bardzo wysoka. Ryzyko zachorowania po prawidłowo wykonanym szczepieniu jest niewielkie.
Czy Avaxim 160U i Havrix Adult są szczepionkami żywymi?
Nie. Oba preparaty zawierają inaktywowanego (zabitego) wirusa HAV, dlatego nie mogą wywołać wirusowego zapalenia wątroby typu A.
Czy można zamienić Avaxim na Havrix podczas szczepienia?
W szczególnych sytuacjach możliwe jest dokończenie szczepienia preparatem innego producenta. Jeśli jednak jest taka możliwość, zaleca się wykonanie całego cyklu tym samym preparatem. Ostateczną decyzję powinien podjąć lekarz.
Jakie są najczęstsze skutki uboczne po szczepieniu przeciw WZW A?
Najczęściej występują łagodne objawy, takie jak ból lub zaczerwienienie w miejscu wkłucia, ból głowy, zmęczenie, stan podgorączkowy czy bóle mięśni. Objawy zwykle ustępują samoistnie w ciągu kilku dni.
Kto powinien zaszczepić się przeciw WZW A?
Szczepienie jest szczególnie zalecane osobom podróżującym do krajów o niższym standardzie sanitarnym, pracownikom ochrony zdrowia, osobom mającym kontakt z żywnością oraz wszystkim, którzy chcą zabezpieczyć się przed zakażeniem wirusem HAV.
Czy szczepienie przeciw WZW A jest obowiązkowe?
Nie, szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A nie jest szczepieniem obowiązkowym w Polsce. Jest jednak szeroko rekomendowane w medycynie podróży oraz w grupach zwiększonego ryzyka zakażenia.
Czy warto zaszczepić się przeciw WZW A przed wakacjami?
Tak. WZW A występuje na całym świecie, a ryzyko zakażenia jest wyższe w krajach o niższym poziomie higieny sanitarnej. Szczepienie jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony przed zachorowaniem podczas podróży.
Czy szczepionka przeciw WZW A chroni przez całe życie?
Aktualne dane wskazują na bardzo długotrwałą ochronę po pełnym cyklu szczepienia. W wielu przypadkach nie ma konieczności wykonywania kolejnych dawek przypominających po ukończeniu podstawowego schematu.
Avaxim 160U – charakterystyka szczepionki
Avaxim 160U jest inaktywowaną szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A produkowaną przez firmę Sanofi.
Preparat zawiera zabitego wirusa HAV, dzięki czemu nie może wywołać choroby. Po podaniu organizm wytwarza przeciwciała zapewniające ochronę przed zakażeniem.
Schemat szczepienia obejmuje:
- pierwszą dawkę,
- dawkę przypominającą po 6–12 miesiącach, ale może być podana do 36 miesięcy po pierwszym podaniu.
Już po pierwszej dawce większość osób uzyskuje ochronę przed zachorowaniem, jednak pełną i wieloletnią odporność zapewnia wykonanie całego schematu szczepienia.
Havrix Adult – charakterystyka szczepionki
Havrix Adult jest inaktywowaną szczepionką przeciw WZW A produkowaną przez firmę GlaxoSmithKline (GSK).
Podobnie jak Avaxim zawiera zabitego wirusa HAV i stymuluje organizm do wytwarzania przeciwciał ochronnych.
Standardowy schemat szczepienia obejmuje:
- pierwszą dawkę,
- dawkę przypominającą po 6–12 miesiącach.
Po wykonaniu pełnego schematu szczepienie zapewnia wieloletnią ochronę, szacowaną nawet na ponad 20 lat.
Avaxim 160U a Havrix Adult – najważniejsze podobieństwa
Obie szczepionki:
- chronią przed wirusowym zapaleniem wątroby typu A,
- zawierają inaktywowanego (zabitego) wirusa,
- nie mogą wywołać zakażenia,
- charakteryzują się bardzo wysoką skutecznością,
- są przeznaczone dla osób dorosłych,
- wymagają podania dawki przypominającej,
- posiadają bardzo dobry profil bezpieczeństwa.
Badania kliniczne wykazały, że zarówno Avaxim, jak i Havrix zapewniają bardzo wysoki odsetek serokonwersji już po pierwszej dawce szczepienia.
Czym różnią się Avaxim i Havrix?
Najważniejsze różnice dotyczą producenta, technologii produkcji oraz schematu dawki przypominającej.
Avaxim 160U
- producent: Sanofi,
- dawka przypominająca po 6–36 miesiącach,
- szeroko stosowany w medycynie podróży.
Havrix Adult
- producent: GSK,
- dawka przypominająca po 6–12 miesiącach,
- jeden z najdłużej obecnych preparatów przeciw WZW A na świecie.
W praktyce klinicznej skuteczność obu szczepionek uznawana jest za porównywalną.
Którą szczepionkę wybrać?
Z punktu widzenia pacjenta nie ma istotnych różnic dotyczących poziomu ochrony. Zarówno Avaxim 160U, jak i Havrix Adult zapewniają bardzo wysoką skuteczność oraz wieloletnią odporność po wykonaniu pełnego cyklu szczepienia.
Najczęściej wybór konkretnego preparatu zależy od:
- dostępności szczepionki,
- terminu wyjazdu,
- indywidualnych zaleceń lekarza,
- preferencji pacjenta.
Warto pamiętać, że znacznie ważniejsze od wyboru konkretnego preparatu jest wykonanie szczepienia odpowiednio wcześnie przed planowaną podróżą.
Czy można mieszać Avaxim i Havrix?
Aktualne dane wskazują, że w wyjątkowych sytuacjach możliwe jest dokończenie schematu szczepienia preparatem innego producenta. Jednak jeżeli jest to możliwe, zaleca się wykonanie całego cyklu tym samym preparatem.
Decyzję o ewentualnej zamianie szczepionki powinien podjąć lekarz kwalifikujący do szczepienia.
Działania niepożądane po szczepieniu
Obie szczepionki są dobrze tolerowane.
Najczęściej występują:
- ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu podania,
- przejściowe osłabienie,
- ból głowy,
- stan podgorączkowy,
- bóle mięśni.
Objawy zwykle ustępują samoistnie w ciągu 1–3 dni.
Gdzie zaszczepić się przeciw WZW A we Wrocławiu?
W Matmedica Centrum Medyczne we Wrocławiu prowadzimy konsultacje z zakresu medycyny podróży oraz wykonujemy szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A. Podczas wizyty pomagamy dobrać odpowiedni preparat oraz ustalić indywidualny kalendarz szczepień przed wyjazdem.
Bibliografia
- WHO – Hepatitis A Fact Sheet.
- CDC Travelers’ Health – Hepatitis A.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Avaxim 160U.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Havrix Adult.